Onafhankelijk advies, de beste keuze
Ben Woldring
Ook bekend van Gaslicht.com!

Wat is 5G?

Geactualiseerd: 27-10-2020

5G is de opvolger van 4G en het is de nieuwste generatie mobiel internet. Met 5G kun je hogere snelheden behalen en het heeft een enorm korte responstijd. Een aantal nieuwe smartphones en abonnementen van providers zijn er al klaar voor. Maar wat kun je er precies mee? En wat is de status van het uitrollen van het 5G-netwerk in Nederland?

5G: wat is het?

5g.jpg5G staat voor de 5e generatie mobiele netwerken. En is de opvolger van 4G. Kenmerkend voor 5G is de extreem hoge snelheid. Met 5G kunnen we met meer mensen tegelijk nóg sneller en soepeler muziek downloaden, films streamen en cloudgamen via onze mobiele telefoons.

Maar het is niet alleen sneller, het kan ook meer data versturen, is betrouwbaarder en zorgt voor een veel langere batterijduur. Zo kunnen bijvoorbeeld tractoren zelf rijden, kunnen gewassen worden voorzien van sensoren en continu worden gecontroleerd op ziekten en kunnen artsen op afstand een patiënt in een ambulance beoordelen. Tenslotte is de vertraging in het netwerk vele malen kleiner vanwege de grotere bandbreedte die de 5G techniek gebruikt.

Samsung heeft tests gedaan die laten zien dat het 5G-netwerk in potentie snelheden van 1,25 Gbit per seconde kan bereiken. Honderden keren sneller dan 4G dus. De mogelijke snelheden van 5G zijn zo hoog dat het een serieuze vervanger kan worden van 'vast internet', dit zou betekenen dat glasvezel/kabel en DSL verbindingen overbodig zouden kunnen worden.

Let op: de 5G-frequentie die hogere snelheden mogelijk maakt, is pas in 2022 beschikbaar voor alle Nederlandse telecomaanbieders. Vanaf dan kun je gebruikmaken van de extreem hoge internetsnelheid van 5G.

Hoe ver zijn T-Mobile, KPN en VodafoneZiggo met 5G?

t-mobile.gifT-Mobile is bezig haar netwerk om te bouwen als onderdeel van de integratie van Tele2. Bij die verbouwing wordt het netwerk direct geschikt voor 5G. Hierdoor kan T-Mobile als eerste landelijk 5G aanbieden. De provider stelt 5G op 28 juli 2020 beschikbaar voor klanten met een T-Mobile Unlimited en Unlimited Plus abonnement en een geschikt toestel. In februari 2020 introduceerde T-Mobile al een 5G ready abonnement. Vanaf 27 oktober 2020 biedt de provider landelijke dekking met haar 5G-netwerk. Dit betekent dat 90% van de inwoners van Nederland woont in het 5G-dekkingsgebied van T-Mobile.

kpn.gifIn eerste instantie leek het erop dat KPN en Vodafone pas (veel) later zouden volgen. Maar vrijwel meteen kondigde Vodafone aan dat haar Red-abonnementen 5G Ready zijn, KPN herinnerde iedereen er aan dat in oktober 2019 al aangekondigd werd dat de 'Hussel' abonnementen van 5G gebruik zouden kunnen gaan maken als het netwerk beschikbaar is.

5G van KPN is vanaf 28 juli 2020 beschikbaar in de Randstad en Eindhoven. Hiermee beschikt bijna de helft van de KPN klanten over 5G Dekking. In 2021 wil de provider landelijke 5G dekking kunnen bieden.

vodafone.gifVodafone start op 28 april 2020 met het aanbieden van toegang tot 5G. Eigenlijk 5G 'light', want het is een aanpassing op het 4G netwerk waardoor hogere snelheden gehaald kunnen worden. De snelheid zal ongeveer 10% hoger liggen. Eind juli 2020 wilde Vodafone landelijke 5G dekking hebben gerealiseerd, in september wordt aangegeven dat 80% van de Nederlanders 5G kunnen gebruiken. Op de dekkingskaart is te zien dat het netwerk nog niet helemaal dekkend is.

Wat kost 5G?

In het najaar van 2020 verkopen alleen KPN, T-Mobile en Vodafone 5G-abonnementen. Andere partijen zullen later volgen. Wij hebben speciale pagina's gemaakt in onze vergelijkers, voor sim only abonnementen en abonnementen met geschikte telefoons. Daar kun je zelf invullen wat je verbruik is, en kijken welk toestel je wilt gaan gebruiken. We laten hier alvast de goedkoopste abonnementen zien met een jaarcontract en met maandprijzen zonder kortingen. Deze zijn online af te sluiten.

Bij KPN is bij elk abonnement 5G standaard inbegrepen. Bij T-Mobile geldt dat voor de Unlimited abonnementen. Kies je voor een van hun andere mobiele abonnementen, dan kun je deze upgraden naar 5G voor € 2 per maand extra. Bij Vodafone zijn alleen de Red abonnementen meteen inclusief 5G. Bij de Start abonnementen kun je een 5G add-on toevoegen voor € 2 per maand (peildatum 27-10-2020). 

 5G abonnement
 zonder telefoon

kpn.gif t-mobile.gif vodafone.gif
 Per maand bij jaarcontract  € 20    € 20,50  € 21,50
 Je krijgt  150 min en 5 GB  120 min en 5 GB   Start XL:150 min en 3 GB 

Peildatum: 27-10-2020

Hoe werkt 5G?

Draadloze mobiele communicatie maakt gebruik van frequenties. Via zendmasten en antennes worden signalen op die frequenties doorgegeven. Dat deden de vorige generaties mobiele technologie ook al, maar 5G is een nieuwe technologie die hogere datasnelheden haalt. In vergelijking met 4G zorgt 5G voor een snellere dataoverdracht, een kortere reactietijd en meer betrouwbare verbindingen.

De Europese Unie heeft 3 specifieke frequentiebanden aangewezen voor de uitrol van 5G binnen Europa, namelijk 700 megahertz, 3,5 gigahertz en 26 gigahertz. Agentschap Telecom 'verdeelt' deze frequentiebanden onder telefonie- en internetaanbieders via een veiling. De eerste band, 700 MHz, is geveild in de Multibandveiling die in juli 2020 plaatsvond. Vervolgens plaatsen netwerkbeheerders nieuwe zendmasten of worden 5G antennes aan bestaande masten toegevoegd. 

De toepassingen die met 5G mogelijk zijn, werken in principe in de genoemde 3 frequentiebanden. Toch verschillen de banden wel van elkaar, bijvoorbeeld in datasnelheid en dekking. Zo is de 700 MHz band het meest geschikt om landelijke dekking mee te realiseren. De 3,5 GHz band is het meest geschikt voor de combinatie van een hoge datasnelheid met een goede dekking. Een nadeel van deze frequentieband is dat het lastiger is om dekking in gebouwen te realiseren. De band die het meest geschikt is voor zeer hoge datasnelheden, is de 26 GHz-band. Wil je meer weten over de verschillen? Zie het dossier van Agentschap Telecom over de frequentiebanden voor 5G.

Wat heb je nodig voor 5G?

Om gebruik te maken van 5G heb je 2 dingen nodig. Een mobiel abonnement van T-Mobile, KPN of Vodafone en een toestel dat geschikt is voor 5G. De eerste 5G-telefoons zijn inmiddels beschikbaar. Geen van de huidige Apple iPhone toestellen is op dit moment van schrijven klaar voor 5G.

Begin 2019 lanceerde LG op consumentenbeurs CES de eerste 5G-telefoon. In Nederland zijn in maart 2020 officieel de eerste 5G toestellen uitgebracht: de Samsung Galaxy S20, S20 Ultra en S20+. Begin maart volgde de Oppo Find X2 Pro. En er zullen in 2020 nog wel een aantal volgen. Eerder uitgebrachte telefoons verschijnen in een 5G variant, bijvoorbeeld de Samsung Galaxy S10 5G. Je kunt in de toestelvergelijker aangeven dat je een 5G telefoon wilt. Deze toestellen kun je ook op 4G (en 3G en 2G gebruiken), dus ben je op alles voorbereid.

5G Veiligheid en gezondheid

De overheid heeft geen voorkeur voor de ene of de andere technologie. Wél wil het ministerie 5G graag in goede banen leiden. Daarom heeft de overheid regels voor stralingslimieten, de plaatsing van antennes, de veilig van frequenties en de minimale datasnelheid. Klik op de afbeelding voor een vergroting.5g-straling-en-gezondheid.png

  • Antennes en zendmasten 5G gaat gebruik maken van nieuwe en bestaande zendmasten. Naar verwachting komen er ook kleine antennes bij. 5G gebruikt een nieuwe manier van zenden, er wordt een zogenaamde twee dimensionale antenne ingezet, die gebruikers 'horizontaal en verticaal' kan volgen. Omdat de allerhoogste benodigde frequenties een klein bereik hebben zijn er veel antennes nodig die een relatief sterke radiogolf uitstralen. Hierdoor ontstaan discussies over de mogelijke invloed op de gezondheid van dit netwerk.
    Alle 5G-antennes moeten voldoen aan de internationale blootstellingslimieten voor elektromagnetische straling. Ook kleine 5G-antennes die dichtbij staan, moeten voldoen aan de veiligheidseisen.
    In het Antenneregister is (straks) te zien welke bestaande zendmasten 5G gebruiken en waar ze staan. Dit geldt ook voor nieuwe antennes voor 5G.
  • 5G en gezondheid In het kennisbericht '5G en mobiele communicatie' van het kennisplatform EMV kun je antwoorden vinden op vragen als: Neemt de elektromagnetische straling door 5G toe? en Wat betekent 5G voor de gezondheid?
    De straling van 5G-proefopstellingen in Nederland zit begin 2020 onder de Europese limieten. Dat blijkt uit een eerste serie metingen door toezichthouder Agentschap Telecom. Op basis van deze gegevens is er geen reden tot zorg. In het rapport staat wel dat het belangrijk is de vinger aan de pols te houden. Tegenstanders van 5G spanden een rechtszaak aan tegen de Nederlandse Staat, om de uitrol van 5G tegen te gaan. De rechtbank heeft op 25 mei 2020 bepaald dat de overheid voldoet aan de Europese telecomwetgeving en de veiligheid voldoende in acht neemt.
    De Gezondheidsraad geeft 2 september 2020 advies aan de Tweede Kamer. De raad ziet geen redenen om de uitrol van de 5G-netwerken te stoppen. Wel wordt aangeven dat meer onderzoek nodig is. Zo zijn de huidige niveaus veilig, maar is niet niet bekend welk niveau de gezondheid wel kan schaden. En omdat 5G nog niet (helemaal) operationeel is, is nog niet bekend wat het uiteindelijke stralingsniveau zal zijn. Dus ook als 5G volledig uitgerold is blijft onderzoek wenselijk en noodzakelijk. Er is amper onderzoek gedaan naar de risoco's van de 26 GHz band, daarom adviseert de Gezondheidsraad deze voorlopig niet beschikbaar te stellen.
  • 5G en veiligheid Het kabinet heeft in 2019 maatregelen aangekondigd om telecommunicatienetwerken te beschermen tegen dreigingen als spionage en sabotage. Binnen de EU zijn hier afspraken over gemaakt. Zo mogen kritieke onderdelen van telecomnetwerken alleen afkomstig zijn van vertrouwde leveranciers. 

Korte geschiedenis 5G in Nederland

Veiling - Eind 2019 stelde de overheid voor om in het voorjaar van 2020 de 700, 1400 en 2100 Megahertz (MHz) frequentiebanden volgens een meerrondenveiling te verdelen. Deze veiling ging op 29 juni van start en is op 21 juli 2020 afgerond. KPN, T-Mobile en VodafoneZiggo verwierven vergunningen voor de drie frequentiebanden die geveild werden. De veiling bracht ruim 1,23 miljard euro op. De drie telecomproviders kunnen daarmee snelle mobiele communicatie zoals 5G aanbieden aan consumenten en bedrijven.

uitslag-frequentieveiling-21-7-2020.jpgwie-bepaalt-5g.jpg

De voor de uitrol van 5G belangrijke 3,5 GHz-band zal pas in 2022 geveild worden. Nu maken de afluisterschotels van de geheime diensten in het Friese Burum hier nog gebruik van, maar die worden verplaatst. Voor de 26 GHz-frequentieband is nog niet besloten of, en zo ja wanneer, deze landelijk geveild gaat worden.

Proeftuin - Noord-Groningen is vanaf 2015 het eerste plattelandsgebied in Europa waar op grote schaal getest wordt met 5G. Denk daarbij aan zorg op afstand via de telefoon en allerlei sensoren, zelfrijdende auto’s en bussen of realtime data analyseren terwijl er een drone over de akkers vliegt. 5Groningen is een initiatief van Economic Board Groningen en heeft 9 partners: Agentschap Telecom, Ericsson, Huawei, KPN, VodafoneZiggo, TNO, SURF, Rijksuniversiteit Groningen en Hanzehogeschool. Tijdens Let’s Gro Loppersum was in 2015 al een voorproefje te zien van de toepassingen van 5G. Twee jaar later opent in Groningen het eerste 5G-lab ter wereld dat in een plattelandsomgeving zit.

Navigatie