Column: Je telefoon is straks slimmer dan jij

Liefhebbers van de iPhone Duo slaan de plank mis. Dit veel te dure toestel is een rookgordijn en leidt af van de werkelijke revolutie die plaatsvindt bij mobiele telefoons. Telefoons van de nabije toekomst worden niet groter, maar slimmer dan jij en ik samen en nemen ons werk uit handen.

Tot eind volgend jaar komen er namelijk meerdere telefoons op de markt die een 'andere vorm van AI' bevatten dan wat nu gebruikelijk is. Aan de basis liggen twee ontwikkelingen. Ten eerste zijn de taalmodellen klein en goed genoeg om op een telefoon te draaien. Lokaal, dus sneller. Ten tweede komen er nu de chips op de markt die daarmee overweg kunnen.

"Okay, klinkt interessant, maar wat heb ik er aan?" In jargon noemen ze deze nieuwe generatie telefoons ook wel 'agent phones'. Dat heeft niets met politie te maken, maar denk eerder aan een digitale butler: een assistent die klussen uit jouw naam uitvoert. Het begint met 'bewustzijn', de status van een agent die op de achtergrond context bijhoudt: agenda, berichten, wat er op je scherm staat, et cetera.

Vervolgens ben jij degene die de butler aan het werk zet. Het kan heel simpel zijn dat je telefoon vanzelf een nummer draait voor een afspraak die in je agenda staat. Of hij appt je een reminder dat je nog een reservering moet maken voor je maatjes voor een padelwedstrijd. In het verre oosten gaat het al zover dat aanbieder China Telecom integraties heeft met 420 externe partijen met wie je assistent uit jouw naam kan chatten. Denk aan overheid, transport en industrie.

Onderzoeksbureau Counterpoint verwacht dat meer dan tachtig procent van de duurste smartphones volgend jaar is uitgerust met deze nieuwe technologie. Denk aan toestellen als die van Honor, Oneplus, Samsung, RedMagic, ZTE en Xiaomi. Valt je niet iets op? Het zijn vooral stuk voor stuk Aziatische fabrikanten die vooraan staan.

Apple en Google werken ongetwijfeld aan vergelijkbare AI-slimmigheidjes, maar dat is toch net anders. Er ontstaat een landschap van twee of drie sporen. Apple, bijvoorbeeld, verwerkt AI-trucjes in zijn eigen apps, terwijl Google ze zo breed mogelijk in Android verwerkt. Gemini kan bijvoorbeeld over apps heen werken, schermcontext gebruiken en acties uitvoeren. En dan heb je nog de Chinezen. Deze toestelmakers zetten alle terughoudendheid qua privacy en regelgeving opzij en dumpen AI zo diep mogelijk in de kern van nieuwe telefoons.

Waar dit toe leidt? Ik denk dat we lang opgezadeld zitten met veel technische beloftes die spaarzaam worden ingevuld. Er is hier duidelijk sprake van een technologiepúsh. Dat je telefoon iets kan, betekent nog niet dat de gebruiker daar echt behoefte aan heeft. Ik kan het mis hebben, want ChatGPT heeft toch ook al een miljard gebruikers.

Waar de meeste mensen wel echt behoefte aan heeft, zijn betaalbare telefoons. De prijzen voor geheugenchips gieren momenteel de pan uit en wij betalen daar de rekening voor. Of in mijn geval dus niet. Afgelopen week sneuvelde hier thuis een iPhone 12 (2020). Normaalgesproken zou ik een toestel van deze leeftijd ondertussen wel vervangen. Maar ik kom net terug van de reparateur, die hem voor 170 euro een tweede - oh nee, derde - leven geeft.