Column: Ik erger me aan KPN's halfbakken claims rondom veiligheid

Ik wil digitaal zelfredzaam zijn, maar het lukt niet. In een tijd van rampspoed wil ik op degelijke back-ups kunnen terugvallen voor communicatie. Maar hoe? KPN claimt leiderschap op het gebied van digitale veiligheid, maar inhoudelijk is het een wassen neus.

In de afgelopen weken, bijvoorbeeld, bracht KPN een nieuwe dienst uit die je het gevoel van controle en veiligheid moet geven. De termen 'soevereine mail en cloud' klinken leuk en attent, maar uiteindelijk is het een verdienmodel rondom een gevoel van onveiligheid. FUD: fear, uncertainty and doubt. Immers, vijftig euro per jaar is geen digitale reddingsboei maar een verdienmodel.
 
Een ander onderdeel van het pakket KPN Superveilig dat afzichtelijke geldklopperij is, is 'Veilig openbaar internetten'. Ok, het probleem is duidelijk: niet alle openbare wifi-netwerken zijn gegarandeerd veilig. Mogelijk zijn het honingpotten of een andersoortige valkuil. KPN's oplossing hier verraadt dat zijn houding niet klantgericht is, maar puur gericht is op de eigen aandeelhouders en bonussen. De oplossing is namelijk niet een goed VPN, maar ... extra MB's verkopen. 

En ja, onder Super Veilig vallen ook de pakketten van ESET, F‑Secure en 1Password. Dus de intentie is er wel. De uitvoering is echter halfbakken. Verantwoordelijke managers durven niet ruimhartig en ondubbelzinnig voor de veiligheid van de consument te kiezen. Ze hebben hier echt wel een goed thema te pakken, maar de uitwerking is corporate. Gedaan door mensen met spreadsheets, niet door ondernemers met ballen en een thermometer in de samenleving.

Kijk, de AIVD stelde in april 2026 bij de presentatie van het jaarverslag dat zij in tachtig jaar niet meer dreiging had gezien dan nu. Minister Van Weel sprak van een sluimeroorlog in vredestijd. Als er leiderschap op het gebied van digitale veiligheid nodig is, dan is het nu wel. Zelf zou ik graag zien dat er instanties van naam en enthousiaste particulieren opstaan voor initiatief en het goede voorbeeld.

Wie anders kan Nederland voorbereiden op blackouts in communicatie dan een telecombedrijf? Wat raden ze je aan als internet uitvalt? Welke draaiboeken zijn er om de ouderwetse dorps- en stadsonroerder te rehabiliteren? Welke stappen moeten er gezet worden om grassroots open source netwerken op te zetten voor communicatie? Je zou willen dat een telecombedrijf een reizend circus door het land heeft dat mensen voorbereidt, dat hackers en knutselaars financiert, dat bekendmaakt met bijvoorbeeld LoRa en waar nodig campagnes financiert. 

Eerlijk gezegd zie ik Ziggo dit niet doen. Delta ook niet. Van Odido mag je al helemaal niets verlangen in tijden van crisis. Na de grote hack eerder dit jaar staan diens eigen klanten nog steeds in de kou. Geen woord van de directie, geen mailtje of update, geen genoegdoening. Albert Heijn liet onlangs zien hoe het wel moet. Chapeau.

Financieel gaat het KPN goed genoeg om aandelen terug te kopen van de beurs. Waarom steken ze niet elk kwartaal tien miljoen euro in een soort rampenpot? Als maatschappij worden wij er beter van en moet je eens opletten hoeveel goodwill hen dat op termijn oplevert. 

Wat wil je weten in tijd van rampspoed? Laaghangend fruit: welke FM-frequenties noodzender werken bij mij in de buurt (antwoord: die van de regionale omroepen), of: hoe bel je 112 als je operator offline is (Zweeds advies: simkaart eruit halen en nog eens bellen). Maar zeker ook: hoe communiceer je? Zijn Bitchat (chat via Bluetooth) en walkie-talkie Zello handig of juist die FM-chatsetjes voor motorrijders? Of kun je beter met je straat een Starlink-abonnement nemen als alternatief? Prima betaalbaar als je serieus bent over preppen.

Zijstapje: een nieuwe app die me handig uitkomt, is Voorraadkalender. Hiermee kun je precies bijhouden welke items je in je voorraadkast hebt, welke er nog ontbreken aan je noodpakket en wat per item de uiterste houdbaarheidsdatum is. Daarbij krijg je ook tijdig een alert wanneer die datum in de buurt komt.

Ter inspiratie: mensen in Oekraïne gebruiken bij blackouts Meshtastic op een LoRa‑meshnetwerk. Voor inspiratie kun je natuurlijk ook kijken naar de Zweden en Finnen. Daar zijn ze bezig met de bouw van een nieuw type mobiel netwerk. SWEN, zoals het in Zweden heet, combineert commerciële netwerken met eigen spectrum, versterkte dekking en mobiele oplossingen zoals mobiele zendmasten, satelliet en drones. Het kernnetwerk is in handen van de staat, terwijl de radiotoegang commercieel is. Het Finse systeem is vergelijkbaar qua opzet, maar in een iets verder gevorderd stadium.

Kortom, als KPN echt serieus het thema Veiligheid wil claimen, moeten ze het niet zo halfbakken als nu doen. Niet hun eigen MB's pluggen, maar heel Nederland belangeloos vooruit helpen.